Karadağ Anayasa Mahkemesi, bugün gerçekleştirdiği oturumda, İç Ticaret Kanunu’nun 35a maddesini yani mağazalarda pazar günü çalışmayı yasaklayan düzenlemeyi anayasa aykırı bularak iptal etti.
Mahkemenin açıklamasında, söz konusu düzenlemenin Anayasa ile güvence altına alınmış girişim özgürlüğünü ve kanun önünde eşitlik ilkesini ihlal ettiği belirtildi. Çünkü bazı girişimci ve esnaflara pazar günleri ile resmî ve diğer tatil günlerinde çalışma izni verilirken, diğer bir gruba bu hakkın tanınmaması eşitsizliğe yol açmaktadır.
Açıklamada ayrıca, Anayasa’da girişim özgürlüğünün hangi durumlarda sınırlandırılabileceğinin açıkça belirtildiği vurgulandı. Buna göre bu özgürlük yalnızca insan sağlığının korunması, çevrenin korunması, doğal kaynakların korunması, kültürel mirasın korunması veya Karadağ’ın güvenliği ve savunması gibi nedenlerle sınırlandırılabilir. Yasama organının, bu anayasal gerekçeler dışında kendi inisiyatifiyle yeni sınırlamalar getiremeyeceği ve bunu ancak kamu yararına açıkça tanımlanmış meşru bir amaç ile yapabileceği ifade edildi.
Açıklamada şu değerlendirmeye de yer verildi:
Yasama organı; eczaneler, pastaneler, fırınlar, gazete büfeleri, hediyelik eşya dükkânları, çiçekçiler, cenaze hizmetleri mağazaları, bitki koruma ürünleri satan yerler, akaryakıt istasyonları, pazarlar vb. işletmelerin çalışmasına izin verirken, diğer ticari işletmelere bu izni vermeyerek ekonomik aktörler arasında eşitsiz bir durum yaratmıştır. Bu yasağın, devletin tüm girişimcilere piyasada eşit koşullar sağlama yükümlülüğü açısından nesnel ve makul bir gerekçesi bulunmamaktadır.
Ayrıca, pazar günleri ve resmî tatillerde yalnızca belirli işletmelerin çalışmasının yasaklanmasının, insan hak ve özgürlüklerinin sınırlandırılmasına ve hukuk düzeninin anayasa ile uyumluluğu ilkesinin ihlaline yol açtığı ifade edildi.
Anayasa Mahkemesi, insan hak ve özgürlüklerine getirilen sınırlamaların Anayasa çerçevesinde kalması, kamu yararına meşru bir amaca hizmet etmesi ve kullanılan araçlarla ulaşılmak istenen amaç arasında orantılılık bulunması gerektiğini vurguladı. Mahkeme, iptal edilen düzenlemenin kabulü sürecinde, neden gerekli ve haklı olduğu, neden toptan ve perakende ticaretin pazar günleri ve tatil günlerinde yasaklandığı ve bu yasağın istisnalarının neye göre belirlendiğine dair herhangi bir gerekçe sunulmadığını tespit etti.
Anayasa Mahkemesi, yasama organının pazar günleri toptan ve perakende ticaretin düzenlenmesini farklı bir şekilde ele alma hakkına sahip olduğunu, ancak bunun Anayasa’da korunan temel değerler ve anayasal güvenceler dikkate alınarak yapılması gerektiğini belirtti.
Son olarak, mağazaların pazar günleri ve resmî tatillerde çalışmasını yasaklayan mevcut düzenlemenin, Anayasa Mahkemesi kararının Karadağ Resmî Gazetesi’nde yayımlanmasına kadar yürürlükte kalacağı, yayımlanma tarihine ilişkin kamuoyunun zamanında bilgilendirileceği ifade edildi.
Kaynak : Vijesti 28.01.2026
